Muqdisho, Soomaaliya – Dowladda Maraykanka ayaa ku dhawaaqday inay dib u billaabayso qaybinta gargaarka cuntada ee Hay’adda Cunnada Adduunka (WFP) ka waddo Soomaaliya, kadib markii dowladda federaalka Soomaaliya ay qiratay masuuliyadda falal carqaladeeyay hawlgallada bani’aadantinimo, oo ay ku jireen gargaar uu Maraykanku maalgeliyo.
War-saxaafadeed ay soo saartay Hay’adda kaalmada Dibadda ee Maraykanka ayaa lagu sheegay in go’aankan uu yimid kadib markii Soomaaliya aqoonsatay doorkeeda carqaladeynta iyo tallaabooyinka ay qaaday si arrinta loo saxo.
“Kadib bayaankan, waxaan dib u billaabaynaa qeybinta cuntada ee WFP,” ayuu yiri Maraykanku, isagoo carrabka ku adkeeyay in weli uu dib u eegis ku wado guud ahaan taageerada uu siiyo Soomaaliya, isla markaana uu haysto siyaasad ah dulqaad eber oo ku aaddan khasaaro, xatooyo ama leexin lagu sameeyo kheyraadka Maraykanka.
Carqaladeyntan ayaa saameysay sahay cunto oo muhiim u ahayd malaayiin Soomaali ah oo nugul, taasoo walaac ka dhalisay hay’adaha gargaarka iyo saaxiibada caalamiga ah. Mas’uuliyiin Maraykan ah ayaa horay u hakiyay qaybo ka mid ah gargaarka kadib warar sheegaya in bakhaar ay WFP ku lahayd Muqdisho la dumiyay, isla markaana cunto gargaar ah oo ay deeq-bixiyeyaashu bixiyeen lagu qabsaday hawlo la xiriira dekedda.
Maalmihii u dambeeyay, dowladda Soomaaliya ayaa qaaday tallaabooyin lagu hagaajinayo xiriirka ay la leedahay deeq-bixiyeyaasha. Dowladda ayaa xaqiijisay in cuntadii la qabsaday dib loogu celiyay WFP, islamarkaana bakhaar cusub oo ammaan ah loo qoondeeyay si hawlgallada gargaarku u sii socdaan si aan carqalad lahayn. Mas’uuliyiinta ayaa sidoo kale muujiyay ka xumaansho ku aaddan dhacdada, iyagoo mar kale adkeeyay ballanqaadkooda ku aaddan ilaalinta gargaarka bani’aadantinimo.
Dad badan oo Soomaaliyeed, dib u billaabista gargaarka cuntada ayaa u noqotay nafis, iyadoo dalka uu wajahayo abaar joogto ah, colaado iyo duruufo dhaqaale oo adag. Soomaaliya ayaa weli si weyn ugu tiirsan taageerada caalamiga ah, iyadoo malaayiin qof ay wajahayaan cunno yari.
Si kastaba ha ahaatee, Maraykanka ayaa muujiyay in arrintan aan weli gebi ahaanba la soo afjarin. Washington waxay sheegtay inay sii wadi doonto qiimeynta guud ee gargaarkeeda Soomaaliya, iyadoo caddeysay in taageerada mustaqbalka ay ku xirnaan doonto hufnaan, isla xisaabtan, iyo tallaabooyin looga hortagayo in gargaarka si khaldan loo isticmaalo.
Tallaabadan ayaa loo arkaa mid taxaddar leh oo dib loogu soo celinayo iskaashiga u dhexeeya Soomaaliya iyo mid ka mid ah saaxiibadeeda caalamiga ah ee ugu muhiimsan, iyadoo isla markaasna muujinaysa welwelka weli taagan ee la xiriira maaraynta gargaarka iyo dowladnimada dalka nugul ee Geeska Afrika.
