Muqdishu, Soomaliya – Markab xamuul ah ayaa la sheegay in lagu qabsaday xeebaha Soomaaliya, kadib markii dad aan la aqoonsan ay la wareegeen maamulka markabka isla markaana u weeciyeen gudaha biyaha dalka, sida ay sheegtay hay’adda UK Maritime Trade Operations (UKMTO) habeenkii Axadda.
Dhacdadan ayaa laga soo weriyay meel qiyaastii 6 mayl badeed waqooyi-bari uga beegan Garacad, Soomaaliya, warbixintu waxay sheegtay in dad aan fasax haysan ay la wareegeen markabka, isla markaana ay u jiheeyeen gudaha biyaha dhuleed. UKMTO waxay ka digtay khatarta amni ee sii kordhaysa, iyadoo ku boorrisay maraakiibta ku sugan aagga inay muujiyaan feejignaan.
Sababo la xiriira khatarta sii kordhaysa ee kooxaha burcad-badeedda, maraakiibta ayaa lagu faray inay si taxaddar leh u maraan aagga isla markaana ay soo sheegaan wax kasta oo shaki leh.
Mas’uuliyiinta ayaa weli baaraya dhacdadan, mana jiro faahfaahin dheeraad ah oo laga bixiyay markabka, shaqaalaha saarnaa, ama cidda ka dambeysay afduubka.
Dhanka kale, Xarunta Wadajirka Macluumaadka Badda (JMIC) ayaa kor u qaaday heerka khatarta xeebaha Soomaaliya iyo Badweynta Soomaaliya, iyadoo gaarsiisay “mid sare,” taasoo muujinaysa in weerar badeed uu hadda aad u suuragal yahay
Waxay sidoo kale sheegtay in markab shidaal oo saliid qaada lagu hayo xeebaha waqooyi-bari ee Soomaaliya, iyadoo aan wax dhaawac ah la soo sheegin. Sidoo kale, koox burcad-badeed ah ayaa laga soo weriyay inay ka hawlgalaan Badweynta Soomaaliya, taasoo keentay in maraakiibta lagu wargeliyo inay muujiyaan feejignaan dheeraad ah.
Khubarrada amniga badda ayaa sheegaya in digniintan ay muujinayso isbeddel amni oo walaac leh oo ka socda gobolka, kaasoo hore u ahaa meel si weyn loogu yaqaanay burcad-badeednimo.
Intii u dhaxaysay 2008 ilaa 2011, Soomaaliya ayaa ahayd xarunta ugu weyn ee burcad-badeedda, iyadoo in ka badan 200 weerar la diiwaangeliyay, maraakiibna la qabsaday, shaqaale la afduubtay, lagana dalbaday madaxfurasho.
Khatarta cusub ayaa soo baxaysa xilli waddooyinka muhiimka ah ee ganacsiga caalamiga ah ay horeyba u saameeyeen xiisado ka taagan marinka Hormuz, halkaas oo khilaafaadka u dhexeeya Mareykanka, Israel iyo Iran ay si weyn u carqaladeeyeen dhaqdhaqaaqa maraakiibta.
